مسعود مهرابي، صاحب امتياز و مدير مسئول مجله فيلم در گفت‌وگو با ستاد خبري پانزدهمين جشنواره مطبوعات و خبرگزاري‌ها خواستار صنفي‌شدن جشنواره مطبوعات شد. 

به نظر شما فضاي نقد در حوزه مطبوعات فضاي مناسبي است؟

نه‌چندان، مجله فيلم تنها مجله‌اي است كه نقد را در حوزه سينما به شكل جدي پيگيري مي‌كند و پايگاه اصلي نقد فيلم به شمار مي‌آيد. نقد در حوزه سينما نيز مثل زمينه‌هاي ديگر به سادگي صورت نمي‌گيرد و امنيت نقد كردن وجود ندارد. براي مثال، فيلمي كه توسط كارگرداني بانفوذ ساخته شده و در ظاهر در حوزه سينماي ارزشي و معناگرا قرار دارد، ولي از نظر ساختار بسيار ضعيف و در حد يك نوار متحرك است، نقد نمي‌شود چرا كه تصور مي‌شود كارگردان و گروه سازنده تخريب مي‌شوند و منتقد خواسته است از طريق نقد كليت و مضمون فيلم را زير سوال ببرد.

نمونة ديگر، سينماي ما در ژانر جنگ است كه به همين دليل به بالندگي نرسيد. منتقد حرفه‌اي كه از اين راه زندگي مي‌كند، حوصلة حرف و حديث و انگ خوردن و جدل بي‌هوده ندارد . از اين روست كه بخش بزرگي از سينماي جنگ، از حوزه نقد واقعي خارج شد. به هر حال نقد كردن در اغلب زمينه‌ها دشوار و با مخاطراتي همراه است. در حالي لازمة پيشرفت و بالندگي، نقد است. با تأسف همة ما با نقد شدن مسئله داريم

درباره حجم زياد نشريات و كيفيت پايين بسياري از آنها چه نظري داريد؟

اشكالي در حضور تعداد زياد نشريات نيست، ضرورت يك جامعة زنده و پوياست. اشكال در نوع مطالب نازل و شكل عوام فريبانه و ابتدايي اغلب آن‌هاست. همان‌طور كه اشاره شد وقتي دست نشريات حرفه‌اي براي نقد و بررسي و پرداختن به مسائل خاص جامعه چندان باز نباشد، طبعاً فضاي مطلوبي براي رشد و گسترش نشريات زرد و فرصت‌طلبان فراهم مي‌شود . اگر فضاي آسوده‌تري فراهم شود و چهارچوب‌هاي قانوني رعايت شود، نشريات روند رو به رشدي خواهند داشت. به هر حال در هر جامعه‌اي خط قرمزهايي وجود دارد و كسي منكر آن نيست. قانون مطبوعات و قانون اساسي چارچو‌ب‌هايي را مشخص كرده است، اما متاسفانه خط‌قرمزها براساس سليقة افراد، مرزهايشان هر روز جابه‌جا مي‌شود. چنين شرايطي باعث پرداختن به موضوع‌هاي خنثي و بي‌خاصيتي مي‌شود كه فقط مصرف كاغذ را بي‌هوده بالا مي‌برد.

مشكلات اقتصادي جامعه مطبوعات را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

دشواري و ريسك‌ فعاليت اقتصادي در عرصه‌هاي فرهنگي بيش‌تر از ديگر عرصه‌ها است. البته در بيش‌تر كشورها تقريباً وضع همين‌طور است. براي همين هم هست كه اغلب دولت‌ها بي‌چشم داشت، يارانة قابل ملاحظه‌اي در اين بخش مي‌پردازند. در حال حاضر  به غير از هزينه‌هايي مثل اجارة محل كه به شكل سرسام آوري بالا رفته و دست‌مزدها و موارد متعدد ديگر،  تهية كاغذ به قيمت مناسب، يكي از مشكل‌هاي عمدة اقتصادي مطبوعات طي تمام اين سال‌ها بوده است. مجله فيلم يكي از مخالفان پرداخت يارانه كاغذ به صورت نقدي است. دلايل خودمان را با مديريت مطبوعات وقت نيز مطرح كرديم، اما متاسفانه به آن توجهي نشد . زماني كه وزارت ارشاد خودش كاغذ وارد و بين مطبوعات توزيع مي‌كرد، بخشي از آن وارد بازار آزاد مي شد و قيمت‌‌ها كاهش قابل ملاحظه‌اي مي‌كرد. شايد اين نوعي فساد اقتصادي در اين حوزه بود، ولي باعث مي‌شد نشريات چون ما كسري كاغذشان را با قيمت مناسب تهيه كنند. اما حالا كه پول نقد به نشريات داده مي‌شود، به‌جز خريداران دائمي، بعضي از دريافت كنندگان يارانة نقدي كه قبلاً فروشنده بودند، الان وارد بازار‌ آزاد خريد كاغذي مي‌شوند كه بخش خصوصي وارد كرده است و اين باعث افزايش قيمت‌ها شده است. سه سال پيش قيمت يك كيلو كاغذ كاهي حدود سيصدوپنجاه تومان بود، حالا حدود هزار تومان. هرچند قيمت‌هاي جهاني هم در اين فاصله افزايش پيدا كرده، و از طرف ديگر قدرت خريد مردم هم در اين سال‌ها كاهش پيدا كرده است.

دليل پايين بودن سرانه مطالعه را چه مي‌دانيد؟

دلايل متعددي دارد؛ اقتصادي، فرهنگ، اجتماعي، گسترش شبكه‌هاي تلويزيوني و ماهواره‌اي و فضاي مجازي. مردم امروز در فضاي مجازي اينترنت، مفت و مجاني، چيزهايي مي‌بينند و مي‌خوانند كه در نشريات كم‌تر از آن‌ها نشاني هست. تنگ كردن فضاي نشر چاپي، به سود رسانه‌هاي غير ملي‌ست با زيان‌هاي اجتماعي و فرهنگي غير قابل جبران. فضاي مجازي در اروپا و آمريكا نتوانسته تيراژ روزنامه‌ها را پايين آورد. در تركيه تيراژ روزنامه حريت نه تنها پايين نيامده كه افزايش هم پيدا كرده است. در حالي كه در كشورهاي ديگر دسترسي به اينترنت به دليل سرعت بالا آسان‌تر است. به هر حال فضاي مجازي امكانات بيشتر و بهتري فراهم مي‌كند. مردم كنجكاوي مي‌كنند و اگر چيزي را كه مي‌خواهند در رسانة ملي و نشريات پيدا نكنند، آن را در جاهاي ديگر مي‌جويند.

به نظر شما برگزاري جشنواره در رشد مطبوعات موثر است؟

حتما موثر است. اما به نظرم از آن سالهايي كه تاثير بهتري بر مطبوعات و مخاطبانش مي‌گذاشت فاصله گرفته است. گمان مي‌كنم داوري‌ها و گزينش‌ها و برگزاري جشنواره بايد در درون خود صنف اتفاق بيفتد. اينكه وزارت ارشاد علاقه دارد در اين حوزه حضور داشته باشد، بسيار خوب است؛ مي‌تواند اسپانسر باشد و نه متولي.